به گزارش افق میهن، در رصد روزانه فضای مجازی، «تداوم فشار روانی داخلی با شایعات تغییرات سیاسی و جانشینی رهبری، تحریک نگرانیهای عمومی درباره آینده بنزین و کمآبی شهری، برجستهسازی آسیبپذیری محور سعودی-آمریکایی با حملات یمن به آرامکو، تغییر معادله بازدارندگی منطقه با ارتقای توان موشکی ایران، و گمانهزنیهای جدید درباره آینده مذاکرات و نقش میانجیگران منطقهای» به محور اصلی روایتهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی تبدیل شده است.
◉ اخبار مثبت
زیرساخت: بازگشایی پیش از موعد زیرساختهای آسیبدیده در هرمزگان، نشان از توان مدیریت بحران و تداوم خدماترسانی در شرایط جنگی دارد.
علمی: اتصال نخستین نیروگاه زمینگرمایی ایران به شبکه برق کشور، گامی بلند در تنوعبخشی به سبد انرژی و بهرهگیری از منابع تجدیدپذیر محسوب میشود.
اقتصادی: فعالیت خط مسافربری دریایی خرمشهر – بصره همزمان با آغاز تردد زائران اربعین، تسهیلکننده سفر زائران و تقویتکننده روابط اقتصادی و فرهنگی با عراق است.
امنیتی: کسب مدال برای تیم هاکی ایران بعد از ۵۰ سال در مسابقات قهرمانی آسیا، افتخاری بزرگ برای ورزش کشور و نمادی از تداوم پیشرفت در عرصههای ورزشی است.
◉ سوژههای فراگیر
سیاست داخلی:
-
تداوم فشار روانی داخلی با تمرکز بر شایعات مرتبط با تغییرات سیاسی، جانشینی رهبری، اختلافات مسئولان و سناریوهای بیثباتسازی، در صدر روایتهای مخالف قرار دارد.
-
بازنمایی شکاف نسلی و جنگ روایتها بر سر هویت، سبک زندگی و کنش اجتماعی در فضای مجازی با برجستهسازی هشدارهای مربوط به آن، در شبکههای اجتماعی مشهود است.
-
تحریک نگرانیهای عمومی و ایجاد انتظارات منفی نسبت به آینده بنزین با روایت بازگشت محدودیتهای سوختی و سهمیهبندی سختگیرانه از سوی ضدانقلاب، در کانالهای مخالف دنبال میشود.
-
بحراننمایی کمآبی شهری با تمرکز بر تداوم تنشآبی در شهرهای پرجمعیت و القای افزایش فشار بر زیرساختهای تأمین آب، در فضای مجازی بازتاب یافته است.
سیاست خارجی:
-
برجستهسازی آسیبپذیری محور سعودی-آمریکایی با تمرکز بر حملات یمن به زیرساختهای آرامکو و ایجاد تصویر ناکارآمدی امنیتی ریاض در مدیریت بحران، در تحلیلهای منطقهای پررنگ شده است.
-
افزایش حجم محتوا درباره تغییر معادله بازدارندگی منطقه با بازنمایی ارتقای توان موشکی و عملیاتی ایران و برجستهسازی ناکامی حملات نظامی دشمن در دستیابی به اهداف اعلامی، در رسانههای داخلی برجسته شده است.
-
انتشار گمانهزنیها پیرامون محور مذاکرات با هدف ایجاد ابهام درباره آینده توافق ایران و آمریکا و جهتدهی به افکار عمومی، در فضای مجازی دنبال میشود.
-
نمایش نقشآفرینی بازیگران منطقهای با تمرکز بر میانجیگری پاکستان و قطر برای کاهش تنش و احیای مذاکرات، در کانالهای دیپلماتیک مطرح شده است.
-
ضریبدهی به گمانهزنیهای سفر نتانیاهو با هدف ایجاد ابهام درباره آینده درگیریهای نظامی میان ایران و آمریکا، در محافل امنیتی پررنگ شده است.
-
بازنمایی توانمندی مقاومت منطقهای با پوشش عملیات حزبالله، تحولات کرانه باختری و مواضع گروههای مقاومت، در رسانههای جبهه مقاومت بازتاب یافته است.
اقتصادی:
-
تصاعدسازی ادراک فروپاشی اقتصادی و شرطسازی افکار عمومی به سناریوی ابرتورم، انسداد معیشتی و وابستگی نجات اقتصاد به متغیرهای خارجی از سوی معاندین، در محافل اقتصادی و رسانههای مخالف برجسته شده است.
◉ جریانسازی
-
وبسایت گاردین با بازتعریف توقف حملات بهعنوان محصول محاسبه هزینههای راهبردی، نه تحقق کامل اهداف نظامی با تأکید بر نقش ریسکهای منطقهای و جهانی در تغییر تصمیم واشنگتن، به تحلیل رفتار آمریکا میپردازد.
-
وبسایت آناتولی با تبدیل ابتکار میانجیگری منطقهای به محور جدید مدیریت بحران، درصدد جایگزینی الگوی «تنش-پاسخ» با الگوی «کاهش تنش-مذاکره» است.
-
وبسایت انبیسی نیوز با آشکار شدن محدودیت عملیاتی سامانههای پدافندی آمریکا، این روایت را مطرح میکند که استمرار حملات، امکان پوشش کامل تهدیدات موشکی را سلب کرده است.
-
وبسایت فارن پالیسی با تغییر تصویر اسرائیل در افکار عمومی آمریکا از «متحدی همارزش و مدافع نظم مشترک» به «قدرتی مداخلهگر و عامل بیثباتی منطقه»، به تحلیل افول جایگاه رژیم صهیونیستی میپردازد.
-
نشریه آتلانتیک با ترسیم جنگ هرمز بهعنوان آزمون محدودیت قدرت آمریکا، بر این نکته تأکید دارد که برتری نظامی واشنگتن الزاماً توان حل بحرانهای ژئوپلیتیکی را تضمین نمیکند.
-
وبسایت فارن افرز با تغییر روایت از «برتری بیمنازعه آمریکا» به «آشکار شدن سقف قدرت واشنگتن»، این ارزیابی را مطرح میکند که بحران هرمز محدودیت توان آمریکا در مدیریت معادلات منطقهای را نمایان کرده است.
◉ ترندکاوی
تلگرام:
بررسی فضای تلگرام در ۴۸ ساعت گذشته نشان میدهد که هشتگهای اقتصادی از جمله #طلا_گرمی، #آبشده_نقدی، #سکه_نقدی، #سکه_حواله و #آبشده_امروزی همچنان در زمره پربازدیدترین هشتگهای این بستر قرار دارند که بیانگر تداوم توجه کاربران به تحولات اقتصادی و بازار طلا است. همچنین با نزدیک شدن به اربعین حسینی، هشتگهای #اربعین و #کربلا نیز با افزایش قابل توجهی مواجه شدهاند. در ادامه، هشتگهای مرتبط با حوزه انرژی از جمله #نفت_اوپک، #قیمت_انرژی، #گازوئیل و #گاز_طبیعی همانند هفتههای گذشته در میان هشتگهای پرتکرار این بستر دیده شدند. در مقابل، هشتگهای #رضا_پهلوی، #شهبانو_فرح_پهلوی، #شاهنشاه_آریامهر و #رضاشاه_روحت_شاد با کاهش قابل توجهی در میزان انتشار و بازنشر مواجه بودند.
ایتا:
بررسی فضای ایتا در ۴۸ ساعت گذشته نشان میدهد که هشتگهای #لبیک_یا_خامنهای و #امام_شهید در صدر هشتگهای صعودی این بستر قرار گرفتند و بیانگر تداوم توجه کاربران به مطالب مرتبط با شهادت رهبر انقلاب است. همچنین با نزدیک شدن به اربعین حسینی، هشتگهای #اربعین، #اربعین_حسینی، #کمک_هزینه_کربلا و #زائر_اولی با افزایش قابل توجهی در میزان انتشار و بازنشر همراه بودند. در مقابل، هشتگهای #جمعه، #امام_زمان و #شب_جمعه پس از گذشت شب جمعه و روزهای خاص، با کاهش محسوسی در میزان انتشار مواجه شدند.
اینستاگرام:
بررسی فضای اینستاگرام در ۴۸ ساعت گذشته نشان میدهد که هشتگهای مرتبط با سبک زندگی، مد، پوشاک، تفریح و سرگرمی همچنان بدون تغییر محسوسی در میان هشتگهای پرتکرار این پلتفرم قرار دارند. در همین حال، هشتگهای #اکبر_عبدی و #اکبرعبدی به دنبال برگزاری مراسم تشییع پیکر اکبر عبدی با افزایش قابل توجهی در میزان انتشار و بازنشر همراه شدند و در صدر هشتگهای صعودی این بستر قرار گرفتند.
توییتر (X):
بررسی فضای توییتر در دو روز گذشته نشان میدهد که هشتگهای #نه_به_جنگ، #نه_به_حمله_بیگانگان و #جنبش_طاهری از سوی بخشی از کاربران این بستر و همچنین کاربران حامی قرهباغ با محوریت مخالفت با جنگ منتشر شده و با افزایش انتشار همراه بودهاند. همچنین هشتگهای #justiceforkurdistan و #stopusingbanedweaponsinkurdistan در واکنش به حملات پهپادی به پایگاههای گروههای مسلح کرد در منطقه کردستان عراق از سوی برخی فعالان کرد مورد استفاده قرار گرفته و رشد محسوسی در میزان انتشار داشتهاند. در مقابل، هشتگهای #iranembassiestoppahlavi، #جاودیدشاه و سایر هشتگهای مرتبط با حمایت از رضا پهلوی، نسبت به روزهای گذشته با کاهش قابل توجهی در میزان انتشار و بازنشر مواجه بودهاند.
◉ شایعات و ادعاها
-
ادعای جروزالم پست درباره پیشرفت مذاکرات ایران و عمان پیرامون طرح تشکیل کنسرسیوم تأمین امنیت و نحوه مدیریت تردد در تنگه هرمز – در برخی کانالهای خبری مطرح شده و تاکنون تأیید رسمی دریافت نکرده است.
-
ادعای زلنسکی مبنی بر ارائه اطلاعات ماهوارهای پایگاههای آمریکا توسط روسیه به ایران برای هدایت حملات – در شبکههای اجتماعی بازنشر شده و فاقد سند معتبر است.
-
ادعای مجازی شدن سال تحصیلی جدید – در کانالهای آموزشی مطرح شده و نیازمند شفافسازی از سوی مراجع ذیربط است.
-
ادعای جیرهبندی و نوبتبندی آب در کشور – این ادعا در کانالهای مخالف مطرح شده و تاکنون تأیید رسمی دریافت نکرده است.
◉ کاربران مؤثر
-
امیرعلی ابوالفتح (تحلیلگر سیاسی): «کاهش موقت درگیریهای مستقیم میان ایران و آمریکا به معنای پایان بحران نیست و وضعیت باید بهصورت مستمر رصد شود؛ زیرا هم سناریوی کاهش تنش و هم احتمال تشدید دوباره درگیری به طور همزمان وجود دارد. نشانههایی مانند تقویت آرایش نظامی آمریکا، حضور گسترده تجهیزات و نیروها در منطقه و برخی اقدامات پشتیبانی، نشان میدهد که سکوت فعلی صرفاً یک وقفه عملیاتی و مقدمهای برای دور جدیدی از تنشهاست. هرچند آغاز مرحله جدید جنگ میتواند پرهزینهتر و گستردهتر از گذشته باشد، اما هدف اصلی طرفین نه تداوم جنگ، بلکه افزایش قدرت چانهزنی و کسب دست برتر در مذاکرات است.»
-
مهدی رباطی (تحلیلگر اقتصادی): «الگوی تکراری؛ درنگ، ضربه، درنگ. رفتار ترامپ در قبال ایران را میتوان با الگوی “درنگ، سپس ضربه” توضیح داد. در چارچوب نظریه “استراتژی ابهام راهبردی” میتوان گفت این نوع برخوردها با ایجاد انتظارات و ابهام درباره اقدامات آینده، زمینههای مانورهای سیاسی و دیپلماتیک را فراهم میکند. ابهام راهبردی نوعی دیپلماسی محاسباتی است که با استفاده از ابزارهای مختلف، از جمله تهدید نظامی، سعی در تغییر رفتار حریف دارد. این رویکرد، چه در سطح نظامی و چه در سطح دیپلماتیک، یک بازی دوگانه است که در آن هم از فرصتهای پیشآمده برای پیشبرد منافع استفاده میشود و هم هزینههای اقدام نظامی به حریف تحمیل میگردد. هدف اصلی این دیپلماسی، نه صرفاً تغییر رفتار ایران، بلکه مدیریت ادراک، کنترل انتظارات و افزایش قدرت چانهزنی آمریکا از طریق بهرهگیری از ابهامات و ابزارهای نظامی و سیاسی است.»
-
پرویز امینی (جامعهشناس): «اگرچه نخستوزیر پاکستان به عنوان مقام یک کشور دوست و برادر، از احترام قابلتوجهی برای کارگزاران سیاسی و راهبردی ایران برخوردار است، اما باید توجه داشت که وی همواره مسئولیت خطیر اعتدال در سیاست خارجی ایران را بر عهده داشته است. انتقال پیامهای سیاسی در زمان بحرانها و درگیریهای نظامی و سیاسی، یک مسئولیت سیاسی خطیر برای همه کارگزاران کشور است؛ بهویژه ارسال چنین پیامهایی از سوی یک مقام ارشد سیاسی در فضای کنونی میتواند سوءبرداشتهایی را برای کشور ایجاد کند.»