به گزارش افق میهن، در رصد روزانه فضای مجازی، «بازنمایی عظمت مردمی اربعین و نمادسازی از شعار محوری آن، بازتاب گسترده پاسخ رهبر انقلاب به نامه رزمندگان حزبالله، تردیدافکنی مذاکراتی با روایتهای متناقض از گفتوگوهای ایران و آمریکا، تثبیت روایت برتری فرسایشی محور مقاومت، و بازنمایی جنگ اقتصادی بهعنوان مکمل جنگ نظامی با پیوند دادن فشارهای مالی و تحریمها به پروژه تضعیف داخلی ایران» به محور اصلی روایتهای سیاسی، امنیتی، اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است. در کنار این موارد، اخبار مثبتی همچون تجهیز ۱۳ نانوایی در سنندج به ژنراتور برق، افزایش ۵۹ درصدی استحصال نفت، تسویه مطالبات فروشگاههای کالابرگ و اعزام ۱۸ هزار زائر کمبرخوردار به کربلا نیز در فضای مجازی بازتاب یافته است.
◉ اخبار مثبت
زیرساخت: تجهیز ۱۳ نانوایی در سنندج به ژنراتور برق، گامی مؤثر در جهت تأمین نان پایدار و کاهش دغدغههای معیشتی شهروندان در شرایط ناترازی انرژی است.
علمی: افزایش ۵۹ درصدی استحصال نفت در مخازن ذخیره سطحی با سامانه هوشمند بومی، نشان از پیشرفت چشمگیر صنعت نفت در بهرهگیری از فناوریهای نوین و کاهش وابستگی به خارج دارد.
اقتصادی: تسویه مطالبات فروشگاههای طرف قرارداد کالابرگ تا ۲۵ تیرماه، اقدامی مؤثر در حمایت از کسبوکارهای خرد و تقویت شبکه تأمین کالاهای اساسی است.
اجتماعی: اعزام ۱۸ هزار زائر مناطق کمبرخوردار به کربلای معلی، نمادی از عدالت اجتماعی و توجه ویژه به اقشار آسیبپذیر در ایام اربعین حسینی است.
◉ سوژههای فراگیر
سیاست داخلی:
-
بازنمایی عظمت مردمی اربعین با برجستهسازی حجم گسترده مشارکت کاربران و گردش فراگیر محتوا در سکوهای مختلف، در صدر روایتهای فرهنگی و اجتماعی قرار دارد.
-
نمادسازی از شعار محوری اربعین با برجستهسازی «مثلی لا یُباعُ مِثلُ یزید» بهعنوان دال مرکزی روایتها، در شبکههای اجتماعی دنبال میشود.
-
بازتاب گسترده پاسخ رهبر معظم انقلاب اسلامی به نامه دبیرکل و رزمندگان حزبالله لبنان با تأکید بر تثبیت گفتمان مقاومت و ترسیم خطوط قرمز معادلات لبنان، در کانالهای خبری بازتاب یافته است.
-
القای شکنندگی سازوکارهای حکمرانی و مدیریت کشور با تمرکز بر دوگانگیهای تصمیمگیری، اختلافروایتها و چالشهای هماهنگی، در فضای مجازی مشهود است.
-
تشدید شکاف روایتسازی میان رسانه ملی و دولت در بزنگاههای بحرانی و ضرورت بازتنظیم حکمرانی رسانهای، در محافل رسانهای پررنگ شده است.
سیاست خارجی:
-
تردیدافکنی مذاکراتی با انتشار روایتهای متناقض از روند گفتوگوهای ایران و آمریکا، در رسانههای بینالمللی دنبال میشود.
-
تثبیت روایت برتری فرسایشی محور مقاومت با تأکید بر تداوم هزینهسازی برای رقبا در جبهههای منطقهای، در تحلیلهای سیاسی مطرح شده است.
-
افشاگری علیه نقش بازیگران غربی در تشدید تنشها و تصویرسازی از اوکراین بهعنوان عامل بحرانساز، در محافل دیپلماتیک پررنگ شده است.
-
تخریب تصویر پیروزی آمریکا از طریق برجستهسازی تلاش ترامپ برای مدیریت هزینههای سیاسی جنگ و تغییر دستور رسانهای، در فضای مجازی دنبال میشود.
-
تقویت روایت شکست محاصره علیه ایران با تأکید بر ناکارآمدی اقدامات آمریکا در تنگه هرمز و پایان اثربخش عملیات نظامی، در رسانههای داخلی برجسته شده است.
-
پیونددهی حمله اوکراین با پروژه فشار علیه ایران از طریق بازنمایی همسویی اوکراین، غرب و رژیم صهیونیستی در هدفقراردادن منافع جمهوری اسلامی، در تحلیلهای راهبردی مطرح شده است.
اقتصادی:
-
بازنمایی جنگ اقتصادی بهعنوان مکمل جنگ نظامی با پیوند دادن فشارهای مالی، تحریمها، تورم و محدودیتهای اقتصادی به پروژه تضعیف داخلی ایران، در محافل اقتصادی و رسانههای مخالف برجسته شده است.
◉ جریانسازی
-
وبسایت روزنامه تلگراف با اذعان به افزایش انعطافپذیری زیرساختهای موشکی ایران بهگونهای که زمان احیای ظرفیت رزمی از چندین ساعت به کمتر از نیمساعت کاهش یافته است، به تحلیل توانمندی نظامی ایران میپردازد.
-
وبسایت نیویورک تایمز با طرح این روایت که کاخ سفید در آستانه انتخابات میاندورهای بهدنبال انتقال کانون افکار عمومی از پرونده جنگ ایران به دستورکارهای کمهزینهتر سیاسی و داخلی است، به تحلیل راهبرد واشنگتن میپردازد.
-
وبسایت سیانان با القای افزایش مستمر هزینههای انسانی جنگ برای آمریکا با انتشار آمار جدیدی که از رشد محسوس شمار کشتهها و مجروحان نظامی حکایت دارد، به افشای هزینههای جنگ میپردازد.
-
وبسایت روزنامه جمهوری اسلامی با هشدار نسبت به فرسایش سرمایه انسانی و مدیریتی کشور، این استدلال را مطرح میکند که حذف و تخریب چهرههای اثرگذار، قدرت تصمیمسازی و تابآوری ملی را در بزنگاههای راهبردی تضعیف میکند.
-
ایکس باراک راوید با طرح این ارزیابی که کارزار هوایی آمریکا به نقطه بازده نزولی رسیده است بهگونهای که هزینههای استمرار عملیات از منافع نظامی آن پیشی گرفته است، به تحلیل ناکامی راهبرد نظامی آمریکا میپردازد.
-
وبسایت روزنامه کیهان با هشدار نسبت به خطای محاسباتی ناشی از اعتماد به نشانههای کاهش تنش، این روایت را مطرح میکند که تحرکات دیپلماتیک آمریکا پوششی برای بازیابی توان نظامی و تداوم تقابل است.
-
تلگرام خبرآنلاین با گزارش تغییر الگوی مصرف خانوارها از «انتخاب کالای نو» به «مدیریت بقا از طریق بازار دستدوم» در پی شکاف فزاینده میان درآمد و قیمت کالاهای بادوام، به تحلیل پیامدهای اقتصادی جنگ میپردازد.
◉ ترندکاوی
تلگرام:
بررسی و رصد فضای تلگرام در ۴۸ ساعت گذشته نشان میدهد همانند روزهای گذشته، هشتگهای اقتصادی از جمله #آبشده_غیررسمی، #سکه_حواله و #سکه_نقدی در صدر هشتگهای صعودی این بستر قرار گرفتند که بیانگر تداوم توجه کاربران به بازار طلا و دغدغههای اقتصادی است. همچنین هشتگهای #رضاشاه_روحت_شاد و #جاودید_شاه همزمان با سالگرد درگذشت رضاشاه (۴ مرداد ۱۳۲۳) با افزایش قابل توجهی در میزان انتشار و بازنشر همراه بودند. در ادامه، همانند هفتههای گذشته، هشتگهای مرتبط با حوزه انرژی و قیمت حاملهای انرژی از جمله #قیمت_انرژی، #گاز_طبیعی، #دلار_سنگ، #گازوئیل و #نفت_اوپک همچنان در میان هشتگهای پرتکرار این بستر قرار داشتند.
ایتا:
بررسی و رصد فضای ایتا در ۴۸ ساعت گذشته نشان میدهد که هشتگهای #لبیک_یا_خامنهای و #امام_شهید در صدر هشتگهای صعودی این بستر قرار گرفتند و بیانگر تداوم انتشار مطالب مرتبط با شهادت رهبر انقلاب در میان کاربران هستند. همچنین با نزدیک شدن به اربعین حسینی، هشتگهای #اربعین، #اربعین_حسینی، #کمک_هزینه_کربلا و #زائر_اولی با افزایش قابل توجهی در میزان انتشار و بازنشر همراه بودند. در مقابل، هشتگهای #جمعه، #امام_زمان و #شب_جمعه پس از عبور از شب جمعه و روزهای خاص با کاهش محسوسی در میزان انتشار و بازنشر مواجه شدند.
اینستاگرام:
در دو روز گذشته در بستر اینستاگرام در کنار هشتگهای مربوط به تفریح، سرگرمی، مد و پوشاک که همیشه مطرح بودند، هشتگ #اربعین به دلیل نزدیک شدن به روز اربعین حسینی منتشر شد. در ادامه هشتگهای #جاودید_شاه و #رضاشاه_روحت_شاد همزمان با سالگرد مرگ رضاشاه در ۴ مرداد ۱۳۲۳ منتشر شدند. در طرف مقابل هشتگهای #اکبرعبدی و #اکبر_عبدی به دلیل دفن اکبر عبدی و پایان مراسم تشییع او کاهش یافتند.
توییتر (X):
بررسی و رصد فضای توییتر در ۴۸ ساعت گذشته نشان میدهد که هشتگهای #رضاشاه_روحت_شاد و #جاودیدشاه در صدر هشتگهای صعودی این بستر قرار گرفتند که همزمان با سالگرد درگذشت رضاشاه (۴ مرداد ۱۳۲۳) با افزایش قابل توجهی در میزان انتشار و بازنشر همراه بودند. همچنین هشتگهای #روایت_مرصاد و #فروغ_جاودان نیز به مناسبت سالگرد عملیات مرصاد و فروع جاودان (۵ مرداد ۱۳۶۷) با رشد محسوسی در انتشار مواجه شدند. در مقابل، هشتگهای #نه_به_حمله_بیگانگان و #نه_به_جنگ نسبت به روزهای گذشته کاهش قابل توجهی در میزان انتشار و بازنشر داشتند که احتمالاً با کاهش تنشهای نظامی و برقراری آتشبس نسبی مرتبط است.
◉ شایعات و ادعاها
-
ادعای آغاز مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا و درخواست تهران برای مذاکره – در برخی کانالهای خبری مطرح شده و تاکنون تأیید رسمی دریافت نکرده است.
-
ادعای تعطیلی یا توقف فعالیت سفارتخانههای اروپایی در تهران – در شبکههای اجتماعی بازنشر شده و فاقد سند معتبر است.
-
ادعای تشییع پیکر مرحوم اکبر عبدی با پرچم شیر و خورشید – این ادعا در کانالهای مخالف مطرح شده و نیازمند شفافسازی است.
-
ادعای اعزام هواپیمای A۱۰ به خاورمیانه از سوی آمریکا برای پشتیبانی از حمله زمینی به خاک ایران – در برخی کانالهای نظامی مطرح شده و تاکنون تأیید رسمی دریافت نکرده است.
◉ کاربران مؤثر
-
امیررضا واعظ آشتیانی (تحلیلگر سیاسی): «باید برای مردم روشن شود که ما دقیقاً چه هدفی را دنبال میکنیم. اصلاً این بندهایی که امروز درباره آنها صحبت میشود، کدام یک قرار است اجرا شود و چه تعهداتی در میان است. واقعیت این است که نمیتوان دهان همه را بست، در نهایت، افراد دیدگاهها و نظرات خود را مطرح میکنند و اظهار نظر بخشی از فضای عمومی جامعه است. به اعتقاد من، وفاق باید حول محور رهبری و ولایت باشد، نه حول دولت. مگر دولت به تنهایی میتواند وفاق ایجاد کند، بدون آنکه این وفاق بر محور رهبری و ولایت استوار باشد؟ نباید تلاش کنیم مفهوم وفاق را به گونهای مصادره کنیم که نتیجهاش این باشد که هیچکس حق اظهارنظر نداشته باشد و هر کسی سخنی گفت با انتقادی مطرح کرد، ضد وفاق معرفی شود. نباید به گونهای عمل کنیم که هر جا کسی انتقادی مطرح کرد، البته انتقاد را از هتک حرمت جدا میدانم. فوراً او را متهم کنیم که مخالف وفاق و همدلی است.»
-
محمدحسین مصباح (فعال رسانهای): «ایران از هفته سوم جنگ از مرحله “بدیم بره” و “تسلیم و عقبنشینی” عبور کرد و امروز در مرحله تثبیت دستاورد مدیریت تنگه هرمز است که مضاعف بر “پیروزی در دفاع”، “توان آمریکا در جنگ فرسایش علیه ماست” و کسانی که از ادبیات “ادب رقت” و “تسلیم شدیم” استفاده میکنند. این مفهوم به معنای دستاوردهای جمهوری اسلامی در یک هفته جنگ است. سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی ایران در یک هفته توانستند زیرساختهای مشروعیت اسرائیل را هدف قرار دهند و تحریمهای آمریکا را به یک هفته تهدید به زدن زیرساخت و تمدید چند باره و عدم پذیرش آتشبس توسط ما، توسط دشمن مقابله کند.»
-
میرقاسم مومنی (تحلیلگر سیاسی): «راهبرد آمریکا فراتر از فروش تکنولوژی است؛ آنها با این کار، وابستگی ایجاد میکنند. وقتی این کشورها بخشی از صنعت خود را به این سوختها وابسته کنند، آمریکا میتواند با نفت خود در دسترستر شدن در دریای ایران و در آن سوی خلیجفارس، عرضهشان را مدیریت کند. مسئله اصلی آمریکا بهعنوان یک کشور نفتخوار میتواند آسیبپذیر باشد. در حالی که ایران، بهعنوان یک تمدن و تاریخ، خود را بهعنوان یک قدرت در جهان اسلام مطرح کرده است. اما در مقابل، آمریکا برای دفاع از منافع خود در برابر ایران و جستجوی راهحلهای جدید در نهایت نخواهد توانست. در واقع به نظر میرسد آمریکا تنها راه را برای فشار به ایران، از طریق اتحاد با عربستان، استفاده کرده است. هرچند به نظر میرسد در فضای فعلی، این سیاست، چندان موفقیتآمیز نبوده است.»
◉ رصد اندیشکدهها
مرکز مطالعات الجزیره:
این گزارش، بازگشت سوریه به معادلات منطقهای را نتیجه احیای قدرت سنتی این کشور، بلکه حاصل افزایش نیاز آمریکا، اروپا، ترکیه و کشورهای عربی به ایفای نقش دمشق در مهار نفوذ ایران، مقابله با داعش، تأمین امنیت مرزها، توسعه کریدورهای انرژی و حملونقل، بازسازی اقتصادی و مدیریت پرونده لبنان ارزیابی میکند. در عین حال، سوریه همچنان با چالشهایی مانند تثبیت حاکمیت، بازسازی نهادهای حکومتی، بحران اقتصادی و مدیریت تنوع قومی و مذهبی مواجه است. گزارش، لبنان را مهمترین آزمون نقش جدید سوریه میداند و معتقد است محتملترین سناریو، ایفای نقش سیاسی و امنیتی دمشق از طریق کنترل مرزها، جلوگیری از انتقال سلاح، حمایت از نهادهای دولت لبنان و حفظ توازن داخلی این کشور است، نه مداخله نظامی مستقیم. در مجموع، نویسنده نتیجه میگیرد که تداوم جایگاه منطقهای سوریه به توانایی دمشق در تبدیل نیاز موقت بازیگران خارجی به همکاریهای راهبردی پایدار و پرهیز از ورود به رقابتهای فرسایشی منطقهای وابسته خواهد بود.
شورای روابط خارجی:
بخش عمدهای از تفسیرها دربارهٔ جنگ علیه ایران بر این موضوع متمرکز بوده است که آیا هزینههای فزاینده عملیات ارزش دارد یا نه. با این حال، رایجترین سؤالی که اکنون مطرح میشود، این است: ماجرای جنگ با ایران، چگونه تمام میشود؟ در پاسخ باید گفت که در مسیر پیشرو، ممکن است رئیسجمهور ترامپ، مجبور به انتخاب از بین سه گزینه نامطلوب شود: تشدید چشمگیر تنش، کاهش آتشبس و ادامهٔ بنبست آشفتهٔ فعلی.
